De kunst van het zwijgen

Lotus robot: peace angels from the futureHet zijn veelgehoorde kreten tegenwoordig: leef in het nu, geloof in jezelf, geniet van het moment! Wat in deze goedbedoelde adviezen doorklinkt is de druk om er op eigen houtje iets van te maken: ‘het leven is een feest, maar je moet wel zelf de slingers ophangen.’ Maar is dat waar het om gaat? Met het oog op deze vraag laat ik mij in dit artikel gidsen door drie mystieke denkers: Sören Kierkegaard, Meister Eckhart en Dag Hammarskjöld. Read more

Leven zonder waarom – eenvoud bij Meister Eckhart

Meister EckhartHet heeft ruim zeven eeuwen geduurd voordat zijn werk opnieuw in de belangstelling kwam, maar tegenwoordig staat Meister Eckhart (ca. 1260 – 1327). bekend als één van de grootste mystici van de Westerse geschiedenis. Hoewel sommige Eckhart-deskundigen betwisten of de Duitse dominicaan – vanwege zijn rationalistische denkwijze – eigenlijk wel getypeerd kan worden als mysticus, vormt de  unio mystica, de goddelijke eenwording, de onbetwiste hoeksteen van zijn prediking. Read more

Meister Eckhart – Toen alle dingen in stilte zwegen

‘Midden in de nacht, toen alle dingen in stilte zwegen, toen werd tot mij gesproken een verborgen woord.’[1]

Hond-kind2‘Over God wil ik zwijgen’, luidt een beroemde uitspraak van de Duitse filosoof/mysticus Meister Eckhart (ca. 1260- ca. 1327). Het is Eckhart ten voeten uit, en dat moet ook C.O. Jellema hebben gedacht toen hij op zoek ging naar een  titel voor zijn prachtige Nederlandse uitgave van Eckharts preken en traktaten. Toch doen de woorden op het eerste oog wat wonderlijk aan voor iemand die zijn hele leven lang niet anders deed dan prediken, delibereren en schrijven over God. Daar moet toch meer achter schuilen… Read more

Meister Eckhart, mysticus… of filosoof?

images (4)Eckhart von Hochheim (1260-ca. 1328), beter bekend als Meister Eckhart, gaat tegenwoordig voor velen door als één van de grootste mystici uit de Westerse geschiedenis. Hoewel Meister Eckhart in de eerste plaats als mysticus beschouwd wordt, onderscheidt hij zich echter van andere christelijke mystici zoals Johannes van het Kruis, Johannes Tauler en Jan van Ruusbroeck door zijn filosofische taal en onderlegdheid. Read more

Meister Eckhart – een Filosofie van Vrijheid

ganzenEen van de belangrijkste thema’s in het werk van Meister Eckhart is het thema van de Godsgeboorte in de grond van de ziel. Voor Eckhart is de natuur van de mens, in de zin van zijn vervulling/voleinding, de vereniging met God. Maar wat is de implicatie van dit deelachtig zijn aan God, voor die mens? En waar wordt hij in de kern deelachtig aan? Wie of wat is nu precies deze God van Eckhart?  Read more

Analyse van de Quaestio Parisiensis I van Meister Eckhart

Portal_Predigerkirche_Erfurt1Van Meister Eckhart zijn vier ‘Quaestiones’ oftewel: scholastieke vraagstellingen bewaard gebleven. In de volgende twee paragrafen volgt een beknopte bespreking van de Quaestio Parisiensis I, waarin de  vraag naar de identiteit van zijn en kennen (intelligere) in God centraal staat.[2] In deze quaestio presenteert Eckhart zijn beroemde – en voor die tijd nogal tegendraadse – these, namelijk dat God kennen is (deus est intelligere) en niet zijn. In paragraaf drie en vier gaan we over tot een analyse van Eckharts centrale these: Waarom is God kennen en niet zijn? Read more