Heidegger – Dialectiek van het Dasein

freedom painting kleinIn 2001 verscheen het boek De verwaarlozing van het zijnde: een ethologische kritiek van Heideggers Sein und Zeit van filosoof Ad Verbrugge. De inzet van zijn boek is aan te tonen dat Heideggers analyse van het menselijk bestaan niet radicaal genoeg is,dat deze uiteindelijk abstract blijft en niet weet door te breken naar de concrete individualiteit. Het probleem is volgens Verbrugge dat Heidegger in zijn analyse geen aandacht besteedt aan het gegeven dat het menselijk bestaan altijd míjn bestaan is, met een persoonlijke levensgeschiedenis en concrete sociale context. Bij Heidegger blijft het Dasein, als individu, een van alles en iedereen gescheiden persoon die in volstrekte eenzaamheid zijn bestaan op zich heeft te nemen, dit alles in het zicht van de dood, aldus Verbrugge. Read more

Over het begrip ‘vrijheid’ bij Heidegger

landschap2Heideggers vrijheidsdenken komt nog het meest expliciet naar voren in twee van zijn werken: Vom Wesen des Grundes (1929) en  Vom Wesen der Wahrheit (1930)[1]. In het eerste boekje heet de vrijheid ‘vrijheid tot de grond’ (Freiheit zum Grunde). In  het tweede verschijnt vrijheid ten tonele als ‘het laten-zijn van het zijnde’ (das Sein-lassen des Seienden). Wat verstaat Heidegger onder deze beide formules, hoe verhouden deze zich tot elkaar en in welk opzicht verschilt Heideggers vrijheidsbegrip van wat de moderne mens gewoonlijk onder vrijheid verstaat? Read more

Meister Eckhart, mysticus… of filosoof?

images (4)Eckhart von Hochheim (1260-ca. 1328), beter bekend als Meister Eckhart, gaat tegenwoordig voor velen door als één van de grootste mystici uit de Westerse geschiedenis. Hoewel Meister Eckhart in de eerste plaats als mysticus beschouwd wordt, onderscheidt hij zich echter van andere christelijke mystici zoals Johannes van het Kruis, Johannes Tauler en Jan van Ruusbroeck door zijn filosofische taal en onderlegdheid. Read more

Meister Eckhart – een Filosofie van Vrijheid

ganzenEen van de belangrijkste thema’s in het werk van Meister Eckhart is het thema van de Godsgeboorte in de grond van de ziel. Voor Eckhart is de natuur van de mens, in de zin van zijn vervulling/voleinding, de vereniging met God. Maar wat is de implicatie van dit deelachtig zijn aan God, voor die mens? En waar wordt hij in de kern deelachtig aan? Wie of wat is nu precies deze God van Eckhart?  Read more

Analyse van de Quaestio Parisiensis I van Meister Eckhart

Portal_Predigerkirche_Erfurt1Van Meister Eckhart zijn vier ‘Quaestiones’ oftewel: scholastieke vraagstellingen bewaard gebleven. In de volgende twee paragrafen volgt een beknopte bespreking van de Quaestio Parisiensis I, waarin de  vraag naar de identiteit van zijn en kennen (intelligere) in God centraal staat.[2] In deze quaestio presenteert Eckhart zijn beroemde – en voor die tijd nogal tegendraadse – these, namelijk dat God kennen is (deus est intelligere) en niet zijn. In paragraaf drie en vier gaan we over tot een analyse van Eckharts centrale these: Waarom is God kennen en niet zijn? Read more

Arthur Rimbaud – ‘Je est un autre’

images (9)In het voorjaar van 1871 legt de 16-jarige Arthur Rimbaud in twee brieven, de zogenaamde Zienersbrieven, zijn opvattingen over het dichterschap vast: Achter de banale wereld van alledag gaat een andere, nog ongekende werkelijkheid schuil. Het middel om tot deze werkelijkheid van volmaakte geestelijke vrijheid te komen is de poëzie; een poëzie die niet langer uitdrukking is van het eigen ik maar voertuig om tot deze ongekende werkelijkheid door te dringen. Hiertoe dient de dichter zichzelf tot ziener te maken. Read more